|
U laat een erfenis na
U krijgt een erfenis
Erfbelasting: aangifte doen en betalen
Meer informatie?
Het overlijden van uw partner, kind of familielid is ingrijpend. In deze moeilijke tijd moet u vaak veel regelen. Op de website www.overlijden.overheid.nl staan de zaken waar u aan moet denken, op een rij. Bij deze zaken horen ook belastingzaken.
Voor de belasting kunt u te maken krijgen met:
- eventuele erfbelasting die u moet betalen
- gevolgen voor de aangifte inkomstenbelasting van de overledene
- gevolgen voor uw eigen aangifte voor de inkomstenbelasting
Voor meer informatie over de gevolgen van een overlijden voor de inkomstenbelasting, zie Aangifte doen, belasting betalen of terugvragen.
Let op!
Wanneer de overledene niet in Nederland stond ingeschreven, moet u het bericht van het overlijden zo snel mogelijk schriftelijk melden bij de Belastingdienst/kantoor Buitenland, afdeling klantregistratie, Postbus 2865, 6401 DJ Heerlen, Nederland. Doe daarbij een kopie van de overlijdensakte en uw naam en adres. Vermeld ook naam, adres en burgerservicenummer van de overledene.
U kunt een notaris benaderen voor het opmaken van een verklaring van erfrecht. Deze verklaring hebt u nodig om toegang te krijgen tot de rekeningen van de overledene of om papieren te wijzigen die op naam van de overledene staan.
Krijgt u een erfenis? Of krijgt u op een andere manier iets als gevolg van een overlijden? Dan moet u misschien erfbelasting betalen.
- Moet u erfbelasting betalen?
- Over welk bedrag moet u erfbelasting betalen?
- Hoeveel erfbelasting u moet betalen?
In een aantal gevallen hoeft u geen erfbelasting te betalen als u een erfenis krijgt.
Het kan ook zijn dat u niet erft, maar toch iets krijgt als gevolg van een overlijden. Misschien moet u daarover erfbelasting betalen. U hebt dan te maken met een zogenoemde fictieve verkrijging.
In de volgende situaties hoeft u geen erfbelasting te betalen:
- De overledene woonde in het buitenland
- Een erfgenaam overlijdt binnen 30 dagen nadat hij een erfenis heeft ontvangen
- U betaalt geen erfbelasting over een nabestaandenpensioen
- U betaalt geen erfbelasting over een ANW- of AOW-uitkering
- U ontvangt een erfenis door morele verplichting van een werkgever
- U ontvangt een eenmalige uitkering van de werkgever
- Een algemeen nut beogende instelling (ANBI) ontvangt een erfenis
- Een sociaal belang behartigende instelling (SBBI) ontvangt een erfenis
Als de overledene op het moment van overlijden meer dan 10 jaar in het buitenland woonde, hoeft u in Nederland geen erfbelasting te betalen.
Heeft iemand iets geërfd, maar overlijdt hij zelf binnen 30 dagen nadat hij de erfenis heeft gekregen? Dan wordt de aanslag over de eerste erfenis vernietigd.
Als u als partner een nabestaandenpensioen ontvangt, hoeft u hierover geen erfbelasting te betalen. Het nabestaandenpensioen komt wel in mindering op de vrijstelling waar u als partner recht op hebt. Er blijft altijd een minimumbedrag van € 155.000 over.
Ontvangt u als partner een ANW-uitkering? Dan hoeft u hierover geen erfbelasting te betalen. Uw ANW-uitkering heeft geen gevolgen voor de vrijstelling waar u als partner recht op hebt, die blijft even hoog. Ook als u een AOW-uitkering ontvangt, hoeft u daarover geen erfbelasting te betalen. Ook uw AOW-uitkering heeft geen gevolgen voor de vrijstelling waar u als partner recht op hebt
Soms laat een werkgever (of zijn echtgenoot) iets na aan (een nabestaande van) een werknemer, omdat die werknemer geen of weinig pensioen krijgt. Over zo'n erfenis hoeft u geen erfbelasting te betalen als de werkgever hiermee voldoet aan een morele verplichting.
In veel gevallen ontvangt u als erfgenaam een eenmalige uitkering van de werkgever van de overledene. Deze 'driemaandsuitkering' of een soortgelijke uitkering, is belastingvrij als voldaan wordt aan de volgende voorwaarden:
- De uitkering is eenmalig.
- De uitkering is niet hoger dan 3 keer het laatste maandloon van de werknemer.
Een instelling kan alleen een ANBI zijn als ze zich voor minstens 90% inzet voor het algemeen nut. Een ANBI hoeft geen erfbelasting te betalen over erfenissen die de ANBI ontvangt. De instelling moet wel door ons zijn aangewezen als ANBI. Wilt u controleren of uw instelling is geregistreerd als ANBI? Dat kan met het programma ANBI opzoeken.
Let op!
Er mag aan de erfenis of het legaat geen opdracht zijn verbonden.
Voorbeeld 1
De erfenis voor een instelling die is geregistreerd als ANBI, is € 10.000. Deze instelling betaalt geen erfbelasting.
Voorbeeld 2
Instelling A is geregistreerd als ANBI en ontvangt een erfenis van € 10.000. Hiervan moet instelling A € 5.000 geven aan instelling B, die ook is geregistreerd als ANBI. Instelling A en instelling B betalen allebei geen erfbelasting.
Voorbeeld 3
De erfenis voor een instelling die is geregistreerd als ANBI, is € 10.000. Hiervan moet de instelling € 5000 aan een neef van de overledene geven. De instelling mag dit bedrag aftrekken van haar erfenis. Over het deel dat door de instelling moet worden besteed voor het algemene nut hoeft geen erfbelasting te worden betaald. De neef betaalt erfbelasting over € 5.000.
Een sociaal belang behartigende instelling (SBBI) is een instelling die primair de particuliere belangen van de leden of een beperkte doelgroep behartigt. Aan het behartigen van die particuliere belangen kan evenwel een grote maatschappelijke waarde worden toegekend omdat door middel van de activiteiten wordt bijgedragen aan individuele ontplooiing van de leden of de doelgroep, de cohesie van de samenleving en daarmee aan een gezondere maatschappij.
Een SBBI hoeft geen erfbelasting te betalen over erfenissen die ze krijgt, als ze voldoet aan alle volgende voorwaarden:
- De stichting of vereniging streeft een sociaal belang na. Dit blijkt uit de statuten of reglementen.
- De feitelijke werkzaamheden komen overeen met de doelstelling.
- De stichting of vereniging valt niet onder de winstbelasting of is daarvan vrijgesteld.
- De bestuursleden van de stichting of vereniging ontvangen alleen een onkostenvergoeding.
- De stichting of vereniging is gevestigd in de Europese Unie, de Nederlandse Antillen, Aruba of een ander door ons aan te wijzen land.
Voorbeelden van SBBI’s zijn:
- zangkoren en dansgroepen
- muziek- en harmonieverenigingen
- sportclubs
- jeugdgroepen
- buurtverenigingen
- niet-commerciële buurt- en dorpshuizen
- hobbyclubs
- kindervakantiekampen
- jeugdvakantieweken
- speeltuinen
- gilden
- personeelverenigingen
- ouderenverenigingen
- lokale scoutingclubs
- amateurtoneelverenigingen en -theatergroepen
De volgende instellingen zijn geen SBBI's:
- afgezonderde particuliere vermogens (APV's)
- instellingen ten behoeve van individuele belangen of individueel gerichte opdrachten, zoals familiestichtingen
Twijfelt u of uw stichting of vereniging een SBBI is? Neem dan contact op met de BelastingTelefoon.
Het kan zijn dat u niet erft, maar dat u toch iets krijgt omdat iemand overleden is. Dit wordt een fictieve verkrijging genoemd. Ook dan moet u mogelijk erfbelasting betalen.
Hieronder geven wij een aantal voorbeelden van fictieve verkrijging. Dit zijn de meest voorkomende situaties:
- Door het overlijden ontvangt u een uitkering van een levensverzekering. De overledene heeft u binnen 180 dagen voor zijn overlijden iets geschonken.
- De overledene heeft tijdens zijn leven zijn woning verkocht of geschonken en mocht toch zelf in deze woning blijven wonen. (Dit heet verkoop of schenking van het huis onder voorbehoud van het recht van gebruik en bewoning.)
- De overledene heeft andere vermogensbestanddelen, zoals effectenportefeuilles of spaartegoeden, verkocht of geschonken en mocht toch zelf de opbrengsten daarvan houden.
- De overledene heeft met iemand afgesproken dat bepaalde zaken na zijn overlijden kunnen worden gekocht voor een prijs die lager is dan de waarde op de dag van het overlijden. Het verschil tussen beide waardes is dan een fictieve verkrijging voor de koper.
Let op!
De laatste 3 situaties gelden alleen voor de volgende erfgenamen:
- bloedverwanten tot en met de 4de graad
- echtgenoten van bloedverwanten tot met de 4de graad
- echtgenoot, geregistreerd partner of samenwonende partner
De graad van bloedverwantschap wordt bepaald door het aantal geboorten dat tussen de verwanten zit te tellen. Dus een ouder en een kind zijn eerstegraads verwanten. Neven en nichten zijn vierdegraads verwanten van de overledene.
Voorbeeld verkoop van het huis onder voorbehoud van het recht van gebruik en bewoning
Twee ouders verkopen hun huis aan hun kinderen. Maar zij spreken af dat de ouders gratis in dit huis mogen blijven wonen. Na het overlijden van de ouders moeten de kinderen erfbelasting betalen over de waarde van het huis. De koopsom die de kinderen betaalden, plus 6% rente over de koopsom van de dag van betaling tot de dag van overlijden, mogen zij aftrekken van de waarde van het huis.
Geen fictieve verkrijging
In de volgende situaties is geen sprake van een fictieve verkrijging:
- de eenmalig verhoogde vrijstelling voor een schenking van een ouder aan een kind dat ouder is dan 18 jaar en jonger dan 35 jaar
- schenkingen of giften waarvan de schenkbelasting is kwijtgescholden. U kunt kwijtschelding aanvragen als u de hoogte van de schenkbelasting onbillijk vindt. U moet dan een beroep doen op de hardheidsclausule.
Meer informatie over schenken
Zie Schenken en de brochure Belasting en schenking 2010. De brochure kunt u ook bestellen bij de BelastingTelefoon.
Over welk bedrag u erfbelasting moet betalen, hangt af van de antwoorden op de volgende vragen:
- Wat is de waarde van de erfenis?
- Heeft de overledene bepaald dat schenkingen moeten worden ingebracht?
- Eisen een of meer erfgenamen hun wettelijk erfdeel op?
- Liet de overledene schulden na?
- Wat waren de begrafenis- of crematiekosten?
- Ontvangt u of een andere erfgenaam een legaat?
- Verplicht de erfenis u iets te doen, laten, geven of besteden?
- Wat is de nettowaarde van de erfenis?
- Was de overledene getrouwd?
- Hebt u recht op een (bijzondere) vrijstelling?
Een erfenis bestaat meestal niet alleen uit geld. Daarom is de waarde van de erfenis vaak niet zonder meer vast te stellen. De waarde kan op de volgende manier worden vastgesteld:
- Bepaal eerst de waarde van de geërfde zaken (bezittingen). Dit is het bedrag dat deze zaken opbrengen als ze op de dag van het overlijden aan de meest biedende zouden zijn verkocht.
- Bepaal daarna de nettowaarde van de erfenis. Dit is de waarde van de geërfde bezittingen min de waarde van de schulden en de lasten.
Waardebepaling door taxatie
U kunt de waarde van zaken laten taxeren. Taxatie is verplicht in de volgende gevallen:
- als een erfgenaam minderjarig is
- als een erfgenaam onder curatele is gesteld
- als een erfgenaam niet het vrije beheer over zijn bezittingen heeft
Een gemachtigde of de notaris geeft opdracht voor de taxatie aan een of meer deskundigen. De deskundigen worden in overleg met de erfgenamen gekozen of soms door de kantonrechter aangewezen. De taxatiekosten zijn voor rekening van de erfgenamen samen en mogen niet uit de erfenis worden betaald.
Bindende afspraken over waarde bepaalde zaken
Over de waarde van bepaalde zaken kan met de Belastingdienst een bindende afspraak worden gemaakt. Zo'n vaststellingsovereenkomst kan worden gesloten over:
- onroerende zaken die niet worden gebruikt als woning
- schepen
- incourante effecten
- roerende zaken waarvan de waardebepaling moeilijkheden oplevert, zoals kunstvoorwerpen, machines en verzamelingen
Als de erfgenamen van plan zijn de onroerende zaak te verkopen, kan geen vaststellingsovereenkomst worden gesloten met de Belastingdienst. Voor meer informatie over vaststellingsovereenkomsten kunt u bellen met de BelastingTelefoon.
Eigen woning
De waarde van de eigen woning, die het eigendom was van de overledene, is de WOZ–waarde. Deze waarde vindt u in de WOZ-beschikking van de gemeente in het jaar van overlijden.
Effecten
De waarde van effecten die op de beurs zijn genoteerd, is de waarde die wordt opgegeven in de officiële prijscourant van de dag voor de datum van het overlijden. Als effecten niet in de prijscourant voorkomen, is de waarde van deze effecten het bedrag dat zij opbrengen als ze op de dag van het overlijden aan de meest biedende zouden zijn verkocht.
Voor bepaalde bezittingen uit de erfenis gelden speciale waarderingsregels.
Voor bepaalde bezittingen uit de erfenis gelden speciale waarderingsregels. Voorbeelden zijn:
- een onderneming
- vermogen belast met een vruchtgebruik
- vruchtgebruik van een bepaalde zaak
Voorbeeld 1 Vruchtgebruik woning
Iemand heeft vruchtgebruik van iets als hij er niet de eigenaar van is, maar wel gebruik van mag maken of van de opbrengsten (‘vruchten’) ervan. Stel, u hebt het vruchtgebruik van een woning. Dan mag u in deze woning wonen, zonder dat u daar een vergoeding voor hoeft te betalen aan de eigenaar. U mag de woning verhuren en het huurgeld zelf houden.
Voorbeeld 2 Vruchtgebruik aandelen
U kunt bijvoorbeeld ook vruchtgebruik van aandelen hebben. Dan mag u gebruikmaken van de winst die die aandelen opleveren.
Voor meer informatie over speciale waarderingsregels kunt u bellen met de BelastingTelefoon.
Het kan zijn dat schenkingen moeten worden ingebracht.' Inbrengen' betekent dat de waarde van deze schenkingen wordt opgeteld bij de waarde van de erfenis. Schenkingen moeten worden ingebracht als de overledene dit heeft bepaald bij een schenking of in het testament. Na het inbrengen van de schenkingen vindt de verdeling van de erfenis plaats.
Als er een testament is gemaakt, kunnen kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen een beroep doen op hun wettelijk erfdeel. (Dit wordt ook wel legitieme portie genoemd). Ook kan in het testament aangegeven zijn dat de kinderen alleen hun wettelijke erfdeel krijgen. Dit alles kan de verdeling van de erfenis beïnvloeden.
Een schuld van de overledene kan bijvoorbeeld een (hypothecaire) lening zijn. Verder zijn ook nog niet betaalde belastingen schulden. Dit is ook het geval als de overledene hiervoor nog geen aanslag had ontvangen.
Erfenis verwerpen of onder voorbehoud aanvaarden
Door hoge schulden van de overledene kan de erfenis financieel nadelig uitpakken voor de erfgenamen. Als u geen nadeel wilt ondervinden, kunt u de erfenis samen met de andere erfgenamen verwerpen. Als u nog niet zeker weet of de erfenis financieel nadeel oplevert, kunt u de erfenis onder voorbehoud aanvaarden. Dit heet ook wel ‘beneficiair aanvaarden’. U blijft wel erfgenaam, maar kunt niet worden aangesproken voor meer schulden dan dat er opbrengsten zijn.
Let op!
Het verwerpen of beneficiair aanvaarden van de erfenis doet u bij de griffie van de rechtbank. Hiervoor gelden speciale regels. Daarom moet u in beide gevallen contact opnemen met een notaris.
U mag begrafenis- of crematiekosten van de erfenis aftrekken. De begrafenis- of crematiekosten moet u verminderen met ontvangen uitkeringen van de uitvaartverzekeringen.
Een testament of codicil kan legaten bevatten. In een legaat wordt een persoon aangewezen die bepaalde zaken of een bepaald bedrag in geld erft. De erfgenamen zijn verplicht hem dit te geven. De waarde van legaten wordt van de erfenis afgetrokken, voordat die wordt verdeeld onder de erfgenamen. Als u een legaat ontvangt, moet u over dit legaat erfbelasting betalen als de waarde uitkomt boven de vrijstelling die voor u geldt.
Soms brengt een erfenis lasten met zich mee. Onder lasten wordt verstaan dat u door het testament een verplichting krijgt:
- De erflater verplicht u om iets te doen. (Bijvoorbeeld het verzorgen van de graven van de familie van de overledene of het verzorgen van zijn huisdier.)
- De erflater verplicht u om iets niet te doen. (Bijvoorbeeld een openstaande schuld van een goede vriend niet terugvragen.)
- De erflater verplicht u iets te geven. (Bijvoorbeeld een bepaald boek aan een derde afstaan.)
- De erflater verplicht u een deel van de erfenis op een bepaalde manier te besteden. (Bijvoorbeeld een bepaald bedrag geven aan een goed doel.)
Als u uw verplichting nakomt, terwijl deze in het voordeel is van een ander, dan mag u het bedrag van het voordeel aftrekken van uw erfenis. De andere persoon die het voordeel heeft, moet over het voordeel erfbelasting betalen. Als er geen voordeel is voor de ander, dan kunt u de last ook niet van de erfenis aftrekken.
Voorbeeld 1
U erft een schilderij. De overledene heeft vastgelegd dat u daarvoor wel een bedrag aan een bepaalde persoon moet betalen. De waarde van het schilderij is hoger dan het bedrag dat u ervoor betaalt. Het verschil tussen de waarde van het schilderij en het betaalde bedrag is het nettobedrag waarover u erfbelasting betaalt. De persoon aan wie u een bedrag moest betalen, betaalt erfbelasting over dat bedrag.
Voorbeeld 2
De overledene laat een geldbedrag na en bepaalt dat u het bedrag moet besteden aan de opvang van zwerfkatten. Deze last is niet in uw voordeel of dat van iemand anders. In dit geval mag u het bedrag niet van uw erfenis aftrekken.
De nettowaarde van de erfenis is het bedrag dat u overhoudt, nadat de waarde van de schulden en de lasten van (uw deel van) de erfenis is afgetrokken. Dit wordt in juridische termen ook wel de nettoverkrijging genoemd.
Als de overledene in gemeenschap van goederen was getrouwd en er is geen testament, dan is de helft van het gemeenschappelijke bezit het bezit van de langstlevende echtgenoot. Van de andere helft van dat bezit erven de langstlevende echtgenoot en kinderen ieder een even groot deel.
Let op!
Echtgenoten en geregistreerde partners kunnen afspraken maken over huwelijkse of partnerschapsvoorwaarden. Ze kunnen bijvoorbeeld afspreken dat er geen gemeenschappelijk vermogen zal bestaan. Dan blijven de bezittingen van een echtgenoot of geregistreerd partner zijn privé-eigendom. Als de echtgenoten of geregistreerd partners geen afspraken maken over huwelijkse of partnerschapsvoorwaarden, worden de bezittingen van de echtgenoten of de geregistreerde partners gemeenschappelijk eigendom.
Voorbeeld 1
Een man die in gemeenschap van goederen is getrouwd, overlijdt. Hij laat zijn vrouw en 3 kinderen achter. Alles wat hij met zijn vrouw bezat, was van hen samen. Zijn erfenis bestaat dus uit de helft van het gemeenschappelijke bezit van beide. De andere helft is van de vrouw. Zijn vrouw en kinderen erven ieder 1/4 deel van het bezit van de man (dat is dus 1/8 deel van het gemeenschappelijke bezit).
Voorbeeld 2
Een man die onder huwelijkse voorwaarden, buiten iedere gemeenschap van goederen is getrouwd, overlijdt zonder dat hij een testament heeft gemaakt. Hij laat zijn vrouw en drie kinderen achter. Zijn erfenis bestaat uit zijn privébezit. Ieder krijgt hier 1/4 deel van.
Als de overledene onder bepaalde huwelijkse voorwaarden was getrouwd, dan had hij naast privébezit ook gemeenschappelijk bezit met zijn echtgenoot (zie voorbeeld 3).
Voorbeeld 3
Een man die onder bepaalde huwelijkse voorwaarden is getrouwd, overlijdt zonder testament. Hij laat zijn vrouw en 3 kinderen achter. Zijn erfenis bestaat uit zijn privé-bezit en de helft van het gemeenschappelijke bezit van hem en zijn vrouw. De vrouw en kinderen krijgen ieder 1/4 deel van zijn privé-bezit en 1/8 deel van het gemeenschappelijke bezit. De helft van het gemeenschappelijke bezit was immers al van zijn vrouw.
Let op!
Mogelijk heeft de overledene eerder een erfenis of schenking ontvangen waarbij is bepaald dat deze privébezit blijft. Deze erfenis of schenking wordt dan als privébezit beschouwd, ook al is de overledene in gemeenschap van goederen getrouwd.
Een vrijstelling betekent dat u over een bepaald bedrag geen erfbelasting hoeft te betalen.
Hoe groot uw vrijstelling is, is afhankelijk van uw relatie met de overledene.
In de tabel Vrijstellingen voor de erfbelasting 2010 ziet u welke vrijstelling voor u van toepassing is.
Uw relatie met de overledene bepaalt welke vrijstelling voor u van toepassing is. Sommige begrippen waarmee u uw relatie met de overledene kunt aangeven, hebben voor de erfbelasting een bijzondere betekenis. Hieronder vindt u een overzicht van die begrippen.
Eigen kinderen
Voor de erfbelasting zijn eigen kinderen:
- kinderen die zijn geboren uit het huwelijk van de beide ouders
- kinderen uit een vorig huwelijk van de partner
- kinderen van een ongetrouwde moeder
- kinderen die door de vader wettelijk zijn erkend
- gewettigde en geadopteerde kinderen
Gehandicapte kinderen
Voor de erfbelasting is een gehandicapt kind een kind dat:
- voor het grootste deel door de overledene werd onderhouden
- door lichamelijke of geestelijke ziekte vermoedelijk niet in staat is om met werk de helft te verdienen van wat gezonde personen van dezelfde leeftijd kunnen verdienen. Het gaat hierbij om werk dat het gehandicapte kind kan doen ondanks zijn ziekte.
Pleegkinderen
Voor de erfbelasting zijn pleegkinderen; kinderen die vóór hun 21ste verjaardag minimaal 5 jaar (nagenoeg) alleen door een pleegouder zijn onderhouden en opgevoed. Ook is een kind een pleegkind als het in die periode is onderhouden en opgevoed door een pleegouder samen met de echtgenoot of met 1 persoon die met de pleegouder samenwoont. Is een pleegkind voor zijn 21ste getrouwd? Dan moet hij voor de datum van het huwelijk minimaal 5 jaar (nagenoeg) alleen door een pleegouder zijn onderhouden en opgevoed.
Aanverwanten
Mensen die via een huwelijk of geregistreerd partnerschap familie van de erflater zijn (zoals stiefkinderen, schoondochters, zwagers enzovoort) zijn geen bloedverwanten. Zij zijn aanverwanten en kunnen alleen van de overledene erven als zij in een testament benoemd worden.
Let op!
Daarnaast worden de kinderen van uw partner, uw stiefkinderen, voor de berekening van erfbelasting gelijk belast alsof het uw eigen kinderen waren. Zij moeten dan wel als erfgenaam in het testament zijn opgenomen. Zonder testament erven zij niet.
Partners
Partners voor de erfbelasting worden gezien als 1 persoon (of als 1 belastingplichtige). Als beide partners een erfenis krijgen, worden zij voor de berekening van de erfbelasting beschouwd als 1 persoon.
Let op!
Het begrip partners is voor de erfbelasting anders dan in het Burgerlijk Wetboek. Is er geen testament, dan erven alleen de echtgenoot of geregistreerd partner. Samenwonende partners erven in dat geval niets.
De Belastingdienst ziet de volgende mensen als partners voor de erfbelasting:
- mensen die getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben en niet duurzaam gescheiden leven
- stellen die samenwonen
- familieleden waarvan de een mantelzorg verleent voor de ander
Samenwonenden
Samenwonenden zijn partners voor de erfbelasting als ze aan de volgende voorwaarden voldoen:
- Ze hebben na de 18de verjaardag van de jongste partner minstens een half jaar een gezamenlijke huishouding gevoerd op 1 adres.
- Ze staan allebei minimaal een half jaar op dat adres ingeschreven in de basisadministratie persoonsgegevens van de gemeente of een vergelijkbare administratie buiten Nederland.
- Ze hebben een door een notaris opgemaakt samenlevingscontract met een zorgverplichting.
- Ze zijn geen bloedverwanten in de rechte lijn. Bloedverwanten in de rechte lijn zijn bijvoorbeeld grootouders, ouders, kinderen en kleinkinderen.
Samenwonenden zijn ook partners voor de erfbelasting als ze aan de volgende voorwaarden voldoen:
- Ze hebben na de 18e verjaardag van de jongste partner minstens 5 jaar een gezamenlijke huishouding gevoerd op één adres.
- Ze staan allebei minimaal 5 jaar op dat adres ingeschreven in de basisadministratie persoonsgegevens van de gemeente of een vergelijkbare administratie buiten Nederland.
- Ze zijn geen bloedverwanten in de rechte lijn. Bloedverwanten in de rechte lijn zijn bijvoorbeeld grootouders, ouders, kinderen en kleinkinderen.
Wij kunnen u vragen aan te tonen dat u een gemeenschappelijke huishouding voerde met de overledene.
Moet u vanaf 1 januari 2010 een notarieel contract hebben om te voldoen aan de voorwaarden om partners voor de erfbelasting te zijn? Dan geldt voor u een overgangsrecht.
Mantelzorgers
Een kind en een ouder waarvan het kind mantelzorg verleent aan de ouder, zijn partners voor de erfbelasting als ze aan de volgende voorwaarden voldoen:
- De mantelzorger heeft een mantelzorgcompliment ontvangen in het kalenderjaar voor het jaar van overlijden. Een mantelzorgcompliment is een uitkering zoals bedoeld in artikel 19a van de Wet maatschappelijke ondersteuning.
- Zij zijn bloedverwanten in de eerste graad.
- Ze hebben na de 18de verjaardag van de jongste partner minstens een half jaar een gezamenlijke huishouding gevoerd op 1 adres.
- Ze staan allebei minimaal een half jaar op dat adres ingeschreven in de basisadministratie persoonsgegevens van de gemeente of een vergelijkbare administratie buiten Nederland.
- Ze hebben een door een notaris opgemaakt samenlevingscontract met een zorgverplichting.
Een kind en een ouder waarvan het kind mantelzorg verleent aan de ouder, zijn ook partners voor de erfbelasting als ze aan de volgende voorwaarden voldoen:
- De mantelzorger heeft een mantelzorgcompliment ontvangen in het kalenderjaar voor het jaar van overlijden. Een mantelzorgcompliment is een uitkering zoals bedoeld in artikel 19a van de Wet maatschappelijke ondersteuning.
- Zij zijn bloedverwanten in de eerste graad.
- Ze hebben na de 18de verjaardag van de jongste partner minstens 5 jaar een gezamenlijke huishouding gevoerd op 1 adres.
- Ze staan allebei minimaal 5 jaar op dat adres ingeschreven in de basisadministratie persoonsgegevens van de gemeente of een vergelijkbare administratie buiten Nederland.
Let op!
Als een mantelzorger samenwoont met beide ouders, dan zijn de ouders elkaars partner en niet de partner van de mantelzorger.
Wij kunnen u vragen aan te tonen dat u een gemeenschappelijke huishouding voerde met de overledene.
Moet u vanaf 1 januari 2010 een notarieel contract hebben om te voldoen aan de voorwaarden om partners voor de erfbelasting te zijn? Dan geldt voor u een overgangsrecht.
Aantonen gemeenschappelijke huishouding
Wij kunnen u vragen aan te tonen dat u tot het overlijden een gemeenschappelijke huishouding voerde met de overledene. Het blijft een gemeenschappelijk huishouding als het samenleven is verbroken door oorzaken die buiten de eigen wil liggen. Als voorbeelden hiervan zijn te noemen:
- langdurig verblijf in een ziekenhuis (bijvoorbeeld door een ongelukof ernstige ziekte)
- opname van een van de partners door ziekte in een zorg- of verpleeginstelling
De gemeenschappelijke huishouding mag alleen met deze partner en niet met een ander die als partner kan worden beschouwd, zijn gevoerd. Als u hier meer over wilt weten, kunt u contact opnemen met de BelastingTelefoon.
Overgangsrecht notarieel samenlevingscontract
Voor de samenwoners waarvoor met ingang van 1 januari 2010 een vereiste bestaat voor een notarieel samenlevingscontract is een overgangsmaatregel opgenomen. Door de wijzigingen van het begrip partner moeten zij met ingang van 1 januari 2010 een notarieel samenlevingscontract met wederzijdse zorgverplichting hebben. In het overgangsrecht is bepaald dat de ingangsdatum voor de vereiste notariële akte verschoven is naar 1 januari 2012. Met betrekking tot de samenlevingscontracten die zijn afgesloten voor 1 januari 2012, wordt geacht te zijn voldaan aan de zesmaandenperiode voor het overlijden.
Ouders
Als beide ouders van de overledene van hem erven, dan is de vrijstelling voor hen samen € 45.000. Erf 1 ouder, dan is de vrijstelling voor deze ouder ook € 45.000.
In de tabel hieronder ziet u welke vrijstelling voor u van toepassing is.
Tabel vrijstellingen voor de erfbelasting 2010
| Relatie met overledene |
Bedrag vrijstelling |
| Partner |
€ 600.000 |
| Kind of kleinkind |
€ 19.000 |
| Ouder |
€ 45.000 |
| Gehandicapt kind |
€ 57.000 |
| Andere erfgenaam |
€ 2.000 |
Nadat u bent nagegaan waarover u belasting moet betalen (de waarde van uw erfenis min de lasten en vrijstellingen), kunt u bepalen hoeveel erfbelasting u moet betalen.
Voor de erfbelasting gelden verschillende tarieven: van 10% tot 40%. In de tabel Tarieven voor de erfbelasting 2010 ziet u welk tarief voor u van toepassing is.
Met de Rekenhulp Erfbelasting kunt u uitrekenen hoeveel erfbelasting u moet betalen. Vul de waarde van de erfenis in en ook uw relatie met de overledene. U ziet dan hoeveel erfbelasting u moet betalen.
U kunt ook gebruikmaken van de wegwijzer erfbelasting in de brochure Belasting en erven 2010. Met deze wegwijzer rekent u stap voor stap uit hoeveel erfbelasting u moet betalen.
In de tabel hieronder ziet u welk tarief voor u van toepassing is. Dit hangt af van de belaste erfenis (het bedrag waarover u erfbelasting moet betalen) en van uw relatie met de overledene.
| Belaste erfenis |
Tariefgroep 1:
Partner
(Pleeg)kinderen |
Tariefgroep 1a:
Kleinkinderen en verdere afstammelingen |
Tariefgroep 2:
Overige erfgenamen |
| € 0 - € 118.000 |
10% |
18% |
30% |
| € 118.000 en meer |
20% |
36% |
40% |
Bron: www.belastingdienst.nl |
